// CUỘC SỐNG QUANH TA
Ta đâu có sống một mình





Sau vụ án hiếp dâm chị 8 tuổi và giết hại em 4 tuổi, câu hỏi đang được những người còn quan tâm đến cuộc sống chung trong xã hội này đặt ra là liệu chúng ta có thể làm được gì để hạn chế nguy cơ những chuyện như vậy xảy ra trong tương lai?



Câu hỏi đầu tiên của nhiều người - đang lo sợ tai nạn tương tự có thể xảy ra cho chính mình - rằng có thể nhờ cậy được gì vào cơ chế hàng xóm, công an, dân phòng hay không. Nhìn từ góc độ cộng đồng, tức trong mối quan hệ của một khu dân cư, nếu mỗi thành viên chỉ cần thêm một chút quan tâm là mọi chuyện sẽ thay đổi rất nhiều.

Thời sinh viên sống ở Warsaw (Ba Lan), có hôm ra khỏi nhà tôi quên khóa cửa. Khi quay về, thấy tất cả các căn hộ xung quanh đều để cửa mở để trông nhà giúp tôi suốt cả ngày trời. Tôi không có quan hệ thân thiết gì với hàng xóm nên có thể hiểu hành động của họ đơn giản là một thông điệp kỳ vọng rằng tôi và những người khác cũng sẽ quan tâm giúp đỡ họ như thế trong một dịp khác. Mối quan hệ cộng đồng là như vậy.

 

Một trong những nguyên tắc đạo đức để mọi người cùng chung sống an lành trong cộng đồng là khái niệm utility, tạm hiểu là nguyên tắc tối đa hóa chỉ số hạnh phúc. Thật ra điều này không có gì xa lạ trong minh triết Việt về một cuộc sống “biết điều”, thể hiện từ những điều nhỏ nhặt nhất như “lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.

Một đứa trẻ lớn trên trong môi trường cộng đồng và phân biệt rõ đâu là phải, đâu là trái chắc chắn sẽ có nhiều tính “người” và bớt cơ hội để “con thú” trong mình trỗi dậy.

Một xã hội trọng đạo lý sẽ ít có kẽ hở cho những vụ việc như vừa xảy ra ở Sơn Tây - dấu hiệu rõ ràng nhất của đạo đức suy đồi.

Công trình nghiên cứu kiểu kết nối xã hội này đã làm nên tên tuổi giáo sư Robert Putnam với quyển sách Bowling alone giải thích tại sao xã hội Mỹ xuống cấp khi hiện tượng người ta đi chơi bowling một mình ngày càng phổ biến. Khi tình trạng “không thấy không nghe” phổ biến ngoài phố và trong làng thì kẻ hiếp dâm, giết người có thể thản nhiên xuất hiện, thỏa mãn thú tính và bỏ đi, hàng xóm có thể chỉ biết khi đọc trên báo chí những điều rùng rợn và kinh hoàng vừa diễn ra ngay bên cạnh. Nếu hàng xóm cùng “để cửa mở” và để mắt trông, nếu cả làng cảnh giác với một kẻ lạ có hành vi bất thường...

Những câu hỏi tương tự như vậy sẽ cùng nhau hướng đến một câu hỏi lớn hơn cho toàn xã hội: đâu là đạo đức cho mỗi thanh niên Việt Nam của ngày hôm nay? Một trong những phương pháp tìm cách trả lời cho câu hỏi mang tầm thời đại này là loạt bài giảng nổi tiếng của giáo sư Michael Sandel (Đại học Harvard) về đạo lý trong cuộc sống (*). Tâm điểm bài giảng là một vụ án trên chiếc tàu Anh hồi thế kỷ 19 khi thủy thủ đoàn giết và ăn thịt một cậu bé để sống sót, và sinh viên của thế kỷ 21 bàn cãi xem như vậy có hợp đạo lý hay không.

Nhưng nói như thế không có nghĩa cho phép chúng ta nghĩ rằng mọi tội lỗi là do xã hội bên ngoài tạo ra, vì mỗi chúng ta chính là một thành viên tạo ra tính cách và duy trì đạo lý của xã hội đó. Các vụ giết người dã man không chỉ là hệ quả của điện ảnh Hollywood lên cuộc sống nước Mỹ, mà còn làm chấn động đất nước Na Uy vốn nổi tiếng hiền hòa. Bước tiến công nghệ có thể khiến các thành viên trong gia đình ngồi cạnh nhau nhưng lại sống trong những thế giới rất khác nhau trên máy tính và điện thoại của họ.

Tội ác có thể lượn lờ ngay trong phòng khách, trên giường nhà bạn. Lối sống buông thả với các thần tượng đổi tình lấy tiền có thể dụ dỗ con gái bạn. Phim ảnh và trò chơi điện tử giết người xâm nhập tâm trí con trai bạn. Hình ảnh khiêu dâm và những trò như “cứu net” kiên nhẫn chờ chồng bạn tìm đến.

Cấm đoán không còn là biện pháp có thể áp dụng cho thế kỷ 21 này. Vấn đề là mỗi người chúng ta hiểu được việc “mở cửa trông nhà giúp hàng xóm” sẽ đem lại ích lợi to lớn đến thế nào cho xã hội và gia đình mình. Một câu khuyên nhủ đứa trẻ hư có thể giúp loại trừ một kẻ giết người sau này cho xã hội. Một lời nhắc nhở cảnh giác sẽ giúp hàng xóm tránh được biết đâu là một tai nạn đang chực chờ. Và tất nhiên, không thể không nhắc đến trách nhiệm của dân phòng, công an khu vực, cảnh sát, tổ dân phố, chính quyền địa phương, thầy cô giáo, y bác sĩ và các cơ quan chức năng - những người sống bằng ngân sách, tức tiền đóng góp của dân chúng - để làm nhiệm vụ điều phối xã hội, duy trì cuộc sống tối thiểu là an toàn cho mỗi người chúng ta.

Và có lẽ người có trách nhiệm đầu tiên chính là các nhà báo - người định hướng cho nhận thức và tư duy của toàn xã hội. Tin liên quan đến giết người, hiếp dâm luôn ăn khách và giúp tăng lượng phát hành, tức là cần câu cơm của những người sống bằng nghề truyền thông. Thế nhưng có nên lạm dụng tối đa để giật tít thật kêu, biến kẻ sát nhân thành thần tượng của trẻ vị thành niên chưa hình thành nhân cách như trong vụ “vãi Luyện” hay không? Câu hỏi về đạo đức công dân, đạo đức cộng đồng bắt đầu từ câu hỏi về đạo đức nghề nghiệp của mỗi nhà báo và từng tòa soạn.

Trong vai trò của độc giả, chúng ta có thể đặt câu hỏi với mỗi bài báo tường thuật vụ hiếp chị 8 tuổi, giết em 4 tuổi dã man này rằng nhà báo và tòa soạn đăng bài đó để thỏa mãn nhu cầu thấp hèn của cái “con” trong chúng ta muốn đọc những thứ như vậy, hay để nâng cao kiến thức về pháp luật và hiện trạng xã hội của phần “người” trong chúng ta, vốn luôn muốn sống an toàn trong cộng đồng?

TS LÊ THANH HẢI (Viện hàn lâm Khoa học Ba Lan)

Theo baotuoitre





* Chia Sẻ Bài Viết:




Cảm Nhận Về Bài Viết
Họ Và Tên:
 
Tiêu Đề Bài Viết:
 
Email :
 
 
Comment :
 



  • Bài Viết Khác

  • Làm Menu Nhà Hàng(Ngày 04/05)
    Thiết kế quảng cáo - Nhận diện thương hiệu(17/5/2012)
    Thiết kế bao bì sản phẩm ấn tượng, chuyên nghiệp(17/5/2012)
    Thiết kế in ấn(17/5/2012)
    Dạy: Thiết kế web - Đồ họa - Tại Nhà!(19/05/2012)
    Thiết Kế Website Doanh Nghiệp(19/05/2012)
    Thiết Kế Website Bán Hàng(19/05/2012)
    Thiết kế catalogue chuyên nghiệp(19/05/2012)
    Thiết kế Brochure (21/05/2012)
    thiết kế website(26/05/2012)
    thiết kế website giá rẻ(01/06/2012)
    Thiết Kế LOGO (01/06/2012)
    Thiết kế in ấn name card(07/06/2012)
    thiết kế poster(07/06/2012)
    Thiết Kế CATAGOGUE(09/06/2012)
    Thiết Kế ALBUM CƯỚI(13/06/2012)
    Thiết Kế Bao Bì Sản Phẩm(13/06/2012)
    công ty thiết kế website(14/06/2012)
    Công ty thiết kế in ấn(15/06/2012)
    Album tuyển chọn Dương Ngọc Thái(24/06/2012)
    Con ơi! (Tâm sự của một người mẹ trẻ phá thai)(24/06/2012)
    Hãy nhìn lại...để sống tốt hơn!(26/12/2012)
    Khi Đại Nạn Đến Anh Đã Không Nắm Chặt Tay Em(26/06/2012)
    Văn hóa giao tiếp, ứng xử của CSGT thể hiện qua những việc làm nhỏ(27/06/2012)
    Làm Thế Nào Để: Chăm sóc cha mẹ lú lẫn (BS Nguyễn Ý Đức)(28/06/2012)
    Quy tắc chia sẻ giữa vợ chồng(29/06/2012)
    Vì chồng mà vợ... hư(01/07/2012)
    Thức tỉnh sau giấc mơ về mẹ (02/07/2012)
    Người nghèo - người giàu (03/07/2012)
    TÌNH THƯƠNG YÊU(03/07/2012)
    11/06/2016(02:22:25)
    Chuyên làm menu - thực đơn nhà hàng

    Chuyên Thiết kế , Gia Công, In Ấn, Làm Menu Cho Quán - Cafe - Nhà Hàng - Khách Sạn - Quán Ăn - Resort ...

    03/06/2015(06:20:37)
    làm menu da

    (Menu Da, Menu Gỗ, Giả Gỗ, Menu Nhựa, Giả Da, Menu Vải,Menu Đứng Để Bàn(Mica), Menu Dán Tường, In Logo lên da, Ép kim, Cán màng, Menu đóng Lò Xo, Còng,

    19/06/2014(11:54:23)
    Chuyên Thiết kế , Làm Menu Cho Quán Cafe , Nhà Hàng ,Khách Sạn ,Quán Ăn

    (Menu Da, Menu Ghỗ, Menu Đứng, In Logo lên da, Ép kim, Cán màng, Menu đóng Lò Xo...Có hàng chục mẫu đưa đến tận nơi cho khách hàng tự chọn - Nhanh Chóng - Chuyên Nghiệp )

    1 2 3 Next
    
    THIẾT KẾ WEBSITE

    // Các Bài Khác
    Chỉ có nửa thân, người đàn ông chứng minh ở đâu có nghị lực, ở đó có con đường

    Người đàn ông 35 tuổi này không may khi sinh ra mắc một căn bệnh hiếm gặp, bị biến dạng cột sống bẩm sinh, bác sĩ đã chuẩn đoán anh không thể sống được lâu,

    Đừng vội, để không ngộ nhận tình yêu

    Nếu bạn thấy nhớ ai đó khi vắng xa một thời gian dài nhưng lại dễ dàng quên ngay khi có một điều gì khác, một ai khác thu hút sự quan tâm của bạn,

    Vị Linh Mục và tờ 100 dollars
    Trong giáo đường, một hôn lễ đang được tổ chức. Linh Mục xuất hiện với tờ 100 dollars còn mới trên tay và nói: “Có ai muốn được tờ tiền này không?”. Không có tiếng trả lời…

    Bị bạn thân của chồng cưỡng bức khi tôi vừa ly hôn

    Tôi nghĩ anh bạn đó biết chuyện, muốn an ủi tôi nên đồng ý đi ăn cùng anh. Hóa ra anh ta đã bỏ thuốc vào ly nước của tôi,

    Điều không nên nói với vợ

    Dù kết hôn đã lâu hay vẫn là vợ chồng son thì luôn có những điều bạn tuyệt đối không nên nói với người bạn đời của mình.

    Chị em ngồi mơ chồng là đại gia

    Trên mạng, có câu chuyện cô gái trẻ “vô tình lượm bí kíp”, chinh phục được người đàn ông nước ngoài là triệu phú trong ngành ô tô.

    Kẻ Lang Thang

    Hắn ra tù. Tự biết không có ma nào đến đón, đành dứt khoát bước đi. Xe Honda ôm vào giờ này không thiếu, nhưng hắn thích đi bộ.

    Yêu nhau thì đừng làm tổn thương nhau

    Chúng ta yêu nhau, xuất phát từ cảm xúc thật, nhưng cũng sẽ bị chi phối bởi vô vàn những thứ khác nữa.

    Cô gái mắt lé đi phụ hồ kiếm tiền tu sửa nhan sắc

    Thế nhưng, khi chuẩn bị đi phẫu thuật thẩm mỹ (PTTM) thì Trúc Mai lại phát hiện ra mình bị ung thư.

    Thương bé 12 tuổi một mình chăm mẹ bệnh viêm tủy cổ nằm liệt giường đang cần tiền chữa trị

    Từ ngày người mẹ đột ngột phát bệnh viêm tủy cổ, bé Tuyết Như phải một mình ở nhà chăm sóc mẹ nằm liệt giường.

    Công viên tượng người đầy ám ảnh ở Nhật Bản

    Hơn 800 bức tượng tại công viên bỏ hoang tạo cảm giác ma mị và ám ảnh. Nhiều người nhận xét những tượng điêu khắc này đáng sợ,

    Bùa lưỡi ma túy 
gây ảo giác nguy hiểm

    “Bùa lưỡi”, “tem giấy”… là một dạng ma túy gây ảo giác mạnh đang được nhiều đối tượng rao bán công khai, bất chấp pháp luật nghiêm cấm.

    CÔ ĐƠN LÀ BỞI VÌ BẠN TỐT

    Tôi có biết một người bạn gái, cô ấy thật sự rất tốt. Từ nhỏ thích đọc sách lại không khiến người nhà phải lo lắng.

    Tình yêu và sự hy sinh

    Ban đêm, lợn đực lúc nào cũng thức để trông cho lợn cái. Nó sợ, thừa lúc chúng ngủ say, người ta sẽ đến bắt lợn cái đem đi thịt.

    Bà không nhận ra ông, nhưng ông biết bà là ai

    Buổi sáng ở một bệnh viện nhỏ, ông cụ khoảng 80 tuổi nói mình cần phải cắt chỉ khâu vết thương ở ngón tay.

    // Đối Tác